http://kohkhokhao.igetweb.com
สร้างเว็บไซต์Engine by iGetWeb.com 
หน้าแรก บทความ  ข้อมูลทั่วไป ข่าวสาร อสังหาริมทรัพย์ รวมรูปภาพ เว็บบอร์ด
ค้นหา  ประเภทการค้นหา   
Menu
หน้าแรก
ข้อมูลทั่วไป
ที่พัก & โรงแรม
ข่าวสาร
อสังหาริมทรัพย์
สินค้าชุมชน
ภาพจากเกาะคอเขา
แผนที่เกาะคอเขา
หนังสือพิมพ์
เว็บบอร์ด
ท่องเที่ยวเกาะคอเขา
ข่าวประชาสัมพันธ์
ข่าวสิ่งแวดล้อม
เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับที่ดิน
เรื่องเล่าจากพลเมือง
« December 2017»
SMTWTFS
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31      
iGetWeb.com
เว็บสำเร็จรูป ทำเว็บ สร้างเว็บ




 

ภูมิศาสตร์พระอภัยมณี วรรณคดีของสุนทรภู่


ดู ภูมิศาสตร์พระอภัยมณี ในแผนที่ขนาดใหญ่กว่า

 ทะเลอันดามัน “มรดกโลก”
มี“เกาะแก้วพิสดาร”
ในพระอภัยมณี ของ สุนทรภู่
            ปรับปรุงเนื้อหาจากหนังสือ 2 เล่ม 1. อันดามันสุวรรณภูมิ ในประวัติศาสตร์อุษาคเนย์ ของ สุจิตต์ วงษ์เทศ. สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก มีนาคม 2548 .2.สุนทรภู่ เกิดวังหลัง ผู้ดี “บางกอก” มหากวีกระฎุมพี มีวิชารู้เท่าทันโลก ของ สุจิตต์ วงษ์เทศ. สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก กันยายน 2547.

           นักวิชาการ นักวิทยาศาสตร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านทะเล ผู้เชี่ยวชาญในด้านต่างๆ และชุมชนในท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องกับทะเลอันดามัน ประชุม“โครงการศึกษาจัดทำเอกสารพื้นที่แหล่งอนุรักษ์ทะเลอันดามัน เพื่อเสนอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติ” โดยส่วนศึกษาและวิจัยอุทยานแห่งชาติ กรมอุทยาแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม(ทส.) ร่วมกับพันธมิตรสถานวิจัยความเป็นเลิศความหลากหลายทางชีวภาพแห่งคาบสมุทรไทย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จัดขึ้นเพื่อร่วมระดมความคิดเห็นและหยิบยกข้อมูลที่โดดเด่นของทะเลอันดามัน ทั้งเรื่องราวความสวยงาม ธรรมชาติที่น่าประทับใจ สิ่งมีชีวิตที่มีคุณค่า และร่องรอยอารยธรรมในบริเวณอันดามันของไทย

การจัดทำเอกสารพื้นที่แหล่งอนุรักษ์ทะเลอันดามันเพื่อเสนอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก ถือเป็นปฏิบัติการครั้งสำคัญในการผลักดันอันดามันขึ้นทะเบียนมรดกโลกแห่งใหม่

(ไทยโพสต์ ฉบับวันอาทิตย์ที่ 24 กุมภาพันธ์ 2551 หน้า 4)

 พระอภัยมณีกลางทะเลอันดามัน

“พระอภัยมณี" ของสุนทรภู่เป็นวรรณคดีระดับนานาชาติ เพราะใช้ฉากและ  ตัวละครถึงค่อนโลก มีฉากและตัวละครหลักๆอยู่ในภูมิภาคอุษาคเนย์ทั้งผืนแผ่นดินใหญ่ถึงหมู่เกาะ และเหตุการณ์ส่วนใหญ่เกิดในทะเลเกือบทั้งหมดทะเลในเรื่องพระอภัยมณีไม่ใช่อ่าวไทย หรือ “ทะเลหน้าใน ซึ่งอยู่ทางตะวันออกของประเทศไทย แต่เป็น“ทะเลหน้านอกŽ ทางฟากตะวันตกของประเทศไทย ซึ่งประกอบด้วยทะเลอันดามัน อ่าวเบงกอล และมหาสมุทรอินเดีย (มีรายละเอียดอยู่ในหนังสือภูมิศาสตร์สุนทรภู่ ของ กาญจนาคพันธุ์)
         ทะเล “นาควารินทร์สินธุ์สมุทร” ที่เป็นศูนย์กลางของเรื่องพระอภัยมณีก็คือทะเลอันดามันและอ่าวเบงกอล อยู่บนเส้นทางคมนาคมการค้านานาชาติที่เชื่อมระหว่าง ”ตะวันตก-ตะวันออก” ฉะนั้นจึงมีกำปั่นจากบ้านเมืองต่างๆผ่านไป-มามากมาย
         สุนทรภู่กำหนดให้เกาะแก้วพิสดารเป็นสถานชุมนุมพวกเรือแตกในทะเลอันดามันด้วย เมื่อพระอภัยมณีมีอันเป็นไปต้องอยู่เกาะแก้วพิสดาร จึงมี“สานุศิษย์”เป็นชาวนานาชาติหลายภาษา แต่การพิจารณาเรื่องฉากใน“นิยาย”เรื่องพระอภัยมณีนี้ ไม่อาจจับตัววางตายแน่นอนให้ตรงใจสุนทรภู่ได้ทั้งหมด เพราะ“นิยาย”ก็คือ“นิยาย” ที่ใช้ทั้งสถานที่จริงเป็นฉากก็ได้ และใช้จินตนาการที่สร้างขึ้นเองโดยไม่จำเป็นต้องมีอยู่จริงในโลกเป็นฉากก็ได้

นาควารินทร์สินธุ์สมุทร
ศูนย์กลางของพระอภัยมณี

       เรื่องพระอภัยมณีมีต้นเหตุเกิดเมื่อท้าวสิลราชเจ้าเมืองผลึกพาลูกสาวชื่อสุวรรณมาลีไปเที่ยวทะเลแล้วถูกพายุ “ถึงเจ็ดวันเจ็ดคืนเป็นคลื่นคลั่ง เรือที่นั่งซัดไปไกลนักหนา จนพ้นแดนแผ่นดินสิ้นสายตา ไม่รู้ว่าจะไปหนตำบลใด” จึงตั้งพิธีเซ่นผีปู่เจ้าเพื่อถามทางว่าอยู่ที่ไหน? แล้วจะต้องกลับบ้านเมืองทางไหน? ปู่เจ้าบอก (ตอนเมาๆ) ว่า

ฝ่ายปู่เจ้าหาวเรอเผยอหน้า            นั่งหลับตาเซื่องซึมดื่มอาหนี

แล้วว่ากูปู่เจ้าเขาคีรี                                 ทะเลนี้มิใช่แคว้นแดนมนุษย์

ปรอทแร่แม่เหล็กก็มีมาก                           ชื่อว่านาควารินทร์สินธุ์สมุทร

ฝูงนาคมาอาศัยด้วยไกลครุฑ           ถ้ายั้งหยุดอยู่ที่นี่จะมีภัย

จงตัดคลื่นฝืนไปทิศอิสาน                          จะพบพานผู้วิเศษข้างเพทไสย

จึงซักถามตามประสงค์จำนงใจ                  จงรีบไปเถิดออเจ้าเราจะลา

เมื่อมุ่งไปทางทิศอีสานก็ได้พบ-พระฤาษีเกาะแก้วพิสดาร  พบพระอภัยมณีกับสินสมุทร พบใครต่อใครอีกมากมาย แล้วเรื่องวุ่นๆทั้งหลายก็เกิดขึ้นรอบๆทะเล“นาควารินทร์สินธุ์สมุทร”นี่ทั้งนั้น

ชื่อนี้สุนทรภู่เอามาจากเกาะนาควารี หรือ Nicobar Islands อยู่กลางทะเล อันดามันซึ่งมีเกาะใหญ่น้อยจำนวนมากเรียงรายตามแนวเหนือใต้ แต่มีหมู่เกาะใหญ่และสำคัญ 2 หมู่ยาวต่อเนื่องกันคือ หมู่เกาะอันดามัน (Andaman Islands)อยู่ตอนบน กับหมู่เกาะนิโคบาร์ (Nicobar Islands)อยู่ตอนล่าง (สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ญี่ปุ่นยึดเป็นฐานทัพ แต่หลังสงครามตกเป็นเขตของอินเดียจนถึงปัจจุบัน)

หมู่เกาะ 2 หมู่นี้ อยู่บนเส้นทางคมนาคมการค้าสมัยโบราณ ระหว่างภูมิภาคอุษาคเนย์กับบ้านเมืองแถบตะวันตก คืออินเดีย ลังกา และยุโรป จึงมีเอกสารกล่าวถึงเสมอๆ โดยเฉพาะหมู่เกาะนิโคบาร์เป็นที่รู้จักกันในชื่อ“นาควารี”และชื่ออื่นๆอีกหลายชื่อ

ชื่อ“นิโคบาร์” เพี้ยนมาจากชื่อ“นาควาระ”หมายถึงถิ่นนาค หรืองู หรือคนเปลือย เป็นชื่อเรียกที่เหยียดคนพื้นเมืองลงเป็นสัตว์เลื้อยคลาน ในสมุดภาพไตรภูมิ      ทำขึ้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรี และยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เขียนแผนที่โบราณระบุเมืองท่าชายฝั่งจนถึงลังกา ต้องมีชื่อและภาพนาควารีเกาะคนเปลือย       ทุกฉบับ แสดงว่าเป็นสถานที่สำคัญระหว่างทางไปอินเดีย-ลังกา และเป็นที่รู้จักกว้างขวางในหมู่นักเดินเรือครั้งนั้น

            สมัยปลายกรุงศรีอยุธยาในแผ่นดินพระเจ้าบรมโกศ มีคณะสงฆ์จากราชอาณาจักรสยาม เดินทางไปประดิษฐานสยามวงศ์ในลังกาเมื่อ พ.ศ. 2298 ต้องไปทางเรืออ้อมแหลมมลายูผ่านเมืองมะลักกา มีบันทึกอยู่ในหนังสือเรื่องประดิษฐานพระสงฆ์สยามวงศ์ในลังกาทวีป (พระนิพนธ์ สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ) ว่าต้องผ่านเกาะอันดามันกับเกาะนาควารีหรือนิโคบาร์

ครั้นสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ก็ส่งพระสงฆ์ไปลังกาอีกเมื่อ พ.ศ. 2357 คราวนี้ให้พระสงฆ์อาศัยเรือค้าช้างของพ่อค้าลงเรือที่ควนธานีเมืองตรัง ผ่านเกาะยาวหน้าเกาะถลาง แล้วไปเกาะนาควารีใช้เวลา 6 วัน

สรุปว่า สุนทรภู่ได้ชื่อทะเล “นาควารินทร์สินธุ์สมุทร”มาจากชื่อเกาะนาควารีหรือนิโคบาร์ในสมุดภาพไตรภูมิ แล้วสมมุติให้ทะเลนาควารินทร์นี้กว้างไกลมหาศาล จึงอาจหมายถึงทะเลอันดามัน-อ่าวเบงกอล-และมหาสมุทรอินเดียทั้งหมดก็ได้

เกาะแก้วพิสดารเกาะในจินตนาการสุนทรภู่

เมื่อท้าวสิลราชเจ้าเมืองผลึกกับลูกสาวคือสุวรรณมาลีติดมรสุมอยู่กลางมหาสมุทร(อินเดีย) ปู่เจ้าบอกทางรอดว่า “จงตัดคลื่นฝืนไปทิศอิสาน จะพบพานผู้วิเศษข้างเพทไสย

เมื่อมุ่งไปทางทิศอีสานก็ได้พบ-พระฤาษีเกาะแก้วพิสดาร-จริงๆ  แสดงว่าเกาะแก้วพิสดารอยู่ในเขตทะเลอันดามันหรือที่ใดที่หนึ่งของมหาสมุทรอินเดีย ไม่ใช่เกาะเสม็ดในอ่าวไทยที่จังหวัดระยองอย่างที่เข้าใจกัน
          ทะเลอันดามันไม่ได้มีเพียงหมู่เกาะนาควารี แต่มีหมู่เกาะอันดา มันและหมู่เกาะอื่นๆ เป็นพืดยืดยาวตามแนวพม่าลงไปถึงสุมาตราของอินโดนีเซียโน่น แม้เกาะของนางผีเสื้อสมุทร สุนทรภู่ก็กำหนดให้อยู่ในบริเวณนี้ด้วย คำว่า “ปีศาจ”-ยักษ์-นาครวมทั้งผีเสื้อ(มาจาก“ผีเชื้อ”) ล้วนหมายถึงคนพื้นเมือง และดูเหมือนว่าเกาะอันเป็นถิ่นของนางผีเสื้อสมุทรจะอยู่ค่อนไปทางตอนบนแถบหมู่เกาะอันดามันที่บันทึกของพระสงฆ์บอกว่ามีมนุษย์กินคน ดังปากคำของนางเงือกที่บอกกับพระอภัยมณีระบุชัดเจนว่าบริเวณนี้มี“สำเภาชาวเกาะเมืองลังกาแล่นผ่านไป-มาอยู่ด้วย แสดงว่าอยู่บนเส้นทางคมนาคมการค้าแถบทะเลอันดามันชัดเจน

บนเส้นทางคมนาคมการค้าในทะเลอันดามันนี้เอง มีเกาะแก้วพิสดารของพระฤาษีผู้วิเศษอยู่ด้วย ฉะนั้นจึงมี “พวกเรือแตกแขกฝรั่งแลอังกฤษ ขึ้นเป็นศิษย์อยู่สำนักนั้นหนักหนา”

เกาะแก้วพิสดารในจินตนาการของสุนทรภู่มีลักษณะ“อุดมคติสูง”มาก   ดังกลอนว่า

อันเกาะแก้วพิสดารสถานนี้            โภชนาสาลีก็มีถม

แต่คราวหลังครั้งสมุทรโคดม                      มาสร้างสมสิกขาสมาทาน

เธอทำไร่ไว้ที่ริมภูเขาหลวง                         ครั้นแตกรวงออกมาเล่าเป็นข้าวสาร

ได้สืบพืชยืดอยู่แต่บูราณ                          จงคิดอ่านมาเคียวมาเกี่ยวไป

เรื่องโภชนาสาลีก็มีถม นี้  “กาญจนาคพันธุ์ได้สืบค้นนิทานปรัมปรา      ของอินโดนีเซียเกี่ยวกับกำเนิดพันธุ์ข้าวในเกาะชวา เข้าใจว่าสุนทรภู่รู้นิยายปรัมปราของชวานี้ดี จึงสร้างเรื่องให้เกาะแก้วพิสดารมีข้าวเลี้ยงคนจำนวนมากได้

ข้าวปลาอาหารบนเกาะแก้วพิสดารที่อุดมสมบูรณ์นั้น มีทั้งข้าวเหนียว ข้าวเจ้า ข้าวฟ่าง และข้าวโพด หมายความว่าคนที่อยู่บนเกาะนี้ไม่ได้กินเผือกกินมันเหมือนพวกอันดามันกับพวกนาควารี

สรุปว่าเกาะแก้วพิสดารในจินตนาการของสุนทรภู่อยู่ทางใต้ของทะเลอันดามัน ค่อนลงไปทางเกาะสุมาตรากับเกาะชวาของอินโดนีเซีย

(ที่มา มติชน ฉบับวันที่ 14 มีนาคม 2551 หน้า 20)

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

* *

 

*

 
By www.kohkhokhao.net.  
Copyright 2005-2017 All rights reserved.
view